Yücel Çakmaklı’yı kaybettik..

Çok geç tanıdığım, araştırdıkça sevdiğim bir sinema çınarı dün yıkıldı. Bire bir tanışamamıştım ama kendisini araştırdığımda aslında çok iyi bildiğim eserlerin mimarı olduğunu fark ettikçe saygım artmıştı.

Bir pazartesi sabahına yaklaşırken aldım ölüm haberini ve içimden bir sıcak kan damlası sızdı kalbime. Sıcak gülümsemesiyle, dünyaya vereceğini vermiş, alacağını almış ahvaliyle, üstünde bir gömleği, bir yeleğiyle gözlere değil yüreklere hitap eden beyaz saçlı adamı çok özleyeceğiz.

Öyle bir dönemde yönetmenlik yapmış ki Usta, öyle zormuş ki her şey.. Piramitleri yüzyıllar öncesinde inşa eden taş işçileri vardı ya, yüzlercesi bir araya gelir bir dev taşı günlerce çeker, çeker, çekerlerdi.. Aynı öyle bir ağır işçilikle tam 50 yıl harcamış.

Beni bu büyük ustayla tanıştıran, biricik Lalezar’ıma da şükran borçluyum, o olmasaydı tanıyamayacaktım bu dev ustayı.

Mekanı cennet olsun, eserleri hiç unutulmayacak ve her bir izleyiş ruhuna birer “Fatiha” olarak gidecek.

Yücel Çakmaklı’yı yakından tanıyalım > Devamı detaylarda

Doğum Tarihi : Afyon, 1937

İstanbul Üniversitesi, Gazetecilik Bölümü mezunu. Yeni İstanbul dergisinde bir süre sinema yazarlığı yaptı. Sinemaya asistanlık yaparak girdi. İlk filmi Kâbe Yolları isimli belgesel filmi yönetti. 1969 yılında Elif Film şirketini kurdu. Milli sinema akımına dayalı filmler çekti. 1972 yılında Türk Sineması çekilen 299 filmle bir rekor kırarken, Milli sinemanın kuramcısı olarak tanınan Yücel Çakmaklı, İslamcı düşünceyi Çile ve Zehra’yla sürdürdü.

1970’ler, porno filmlerin başladığı ve dinî değerlere dayalı bir sinema anlayışının gündeme geldiği bir dönem oldu. Yücel Çakmaklı’nın görüşlerinde ve filmlerinde karşılığını bulan “Millî Sinema” yaklaşımında, İslâmiyet’in Osmanlı kültürü üzerindeki güçlü etkisi vurgulanıyordu. “Millî Sinema”nın köklerinin Selçuklu ve Osmanlı uygarlıklarına ait inanç ve değerler sisteminde, yaşam tarzlarında bulunduğunu belirten Çakmaklı, yabancı kültürlerin sömürgeci politikalarına dikkati çekti. Çakmaklı bu noktada “Ulusal Sinema” tezine yakınlaşsa bile, Halit Refiğ, “ulusal” sözcüğünü kullanmanın ilerici bir yanı olduğunu, “millî” sözcüğünün ise muhafazakar bir çağrışımı bulunduğunu belirterek sürekli ileriye giden Türk toplumunda, söz konusu uygarlıkların mirasından günün gereklerini göz önüne almadan yararlanmanın mümkün olmadığını kaydetti.

Çakmaklı, Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit, Filiz Akın, Ediz Hun ve Orhan Gencebay gibi Yeşilçam yıldızlarına rol verdiği Çile (1972), Oğlum Osman (1973), Diriliş (1974), Kızım Ayşe (1974), Memleketim (1974) gibi, melodram sineması içinde değerlendirilebilecek filmlerinde kumarın, alkolün, batı kültürünün ya da burjuva yaşamının yozlaştırdığı, kurtuluşu geleneksel ve dinî değerlerde arayan kişilerin öykülerini anlattı.

“Millî Sinema” yaklaşımı, 1980’lerde, yeni sinemacıların da katılımıyla daha politik bir çizgiye kayarak “Beyaz Sinema” olarak varlığını sürdürdü. Bu sinema, aynı dönemde yükselen “siyasal İslam”ın gündemine de paralel olarak , “İslâmî kimlik üzerindeki baskı” konusunu tarihî/dinî kişiliklerin ya da günümüzde yaşayan sıradan insanların öyküleri aracılığıyla perdeye taşıdı. İskilipli Atıf Hoca (Mesut Uçakan, 1993), Minyeli Abdullah (Yücel Çakmaklı, 1989) ve devam filmi Minyeli Abdullah 2 (Yücel Çakmaklı, 1990), türban sorununu ele alan Yalnız Değilsiniz (Mesut Uçakan, 1990) Beyaz Sinema yaklaşımının örnekleridir ve son iki yapım 1980’li yılların gişede en çok başarı kazanan filmleri arasında yer almaktadır.

YÖNETMEN FİLMOGRAFİSİ

Cumbadan Rumbaya – 2005 …. Televizyon Dizisi

Emir Sultan – 1997 …. Televizyon Dizisi

Son Türbedar – 1996 …. Televizyon Dizisi

Kanayan Yara – Bosna Mavi Karanlık – 1994

Kanayan Bosna – 1993 …. Televizyon Dizisi

Mümin ile Kafir – 1992

Bişr-i Hafi / Bir Zamanlar Sarhoştu – 1992

Kurdoğlu / Osmanlı Bedel İster – 1991 …. Televizyon Dizisi

Minyeli Abdullah 2 – 1990

Minyeli Abdullah – 1989

Sahibini Arayan Madalya – 1989

Kuruluş / Osmancık – 1987 …. Televizyon Dizisi

Aliş ile Zeynep – 1984 …. Televizyon Dizisi

Küçük Ağa – 1983 …. Televizyon Dizisi

Hacı Arif Bey – 1982 …. Televizyon Dizisi

IV. Murat – 1980 …. Televizyon Dizisi

Bağrıyanık Ömer ile Güzel Zeynep – 1978 …. Televizyon Dizisi

Denizin Kanı – 1978 …. Televizyon Dizisi

Çözülme – 1977 …. Televizyon Dizisi

Bir Adam Yaratmak – 1977 …. Televizyon Dizisi

Oynaş – 1977 …. Televizyon Dizisi

Çok Sesli Bir Ölüm – 1977 …. Televizyon Dizisi / Yücel ÇAKMAKLI, Tuncay ÖZTÜRK

Kızım Ayşe – 1974

Memleketim – 1974

Diriliş – 1974

Garip Kuş – 1974

Oğlum Osman – 1973

Ben Doğarken Ölmüşüm – 1973

Çile – 1972

Zehra – 1972

Birleşen Yollar – 1970

YÖNETMENLİĞİNİ YAPTIĞI BELGESEL FİLMLER

Kâbe Yolları

Dünden Yarına Musiki İnsanlarımız / Musikide Bir Güneş : Bekir Sıdkı Sezgin

Dünden Yarına Musiki İnsanlarımız / Hacı Arif Bey

Yönetmen – Yücel ÇAKMAKLI

Müzik Danışmanı – Yalçın TURA

Vokal – Doğan DİKMEN

Bilgi Çağı – 1991

SENARİST FİLMOGRAFİSİ

Bişr-i Hafi / Bir Zamanlar Sarhoştu – 1992

Küçük Ağa – 1983

Kızım Ayşe – 1974

Birleşen Yollar – 1970

YAPIMCI FİLMOGRAFİSİ

Mümin ile Kafir – 1992

Gençlik Köprüsü – 1975

Sınıfta Şenlik Var – 1975

Kızım Ayşe – 1974

Memleketim – 1974

Diriliş – 1974

Garip Kuş – 1974

Birleşen Yollar – 1970

DİĞER FİLMOGRAFİSİ

Dokuzuncu Hariciye Koğuşu – 1985 …. Danışman

Dokuzuncu Hariciye Koğuşu – 1985 …. Süpervizör

ÖDÜLLERİ

Türk Yazarlar Birliğinden ödül de almıştır.

3. Dadaş Film Festivali, Onur Ödülü. 2008

TBMM Devlet Üstün Hizmet Madalyasına layık görüldü. 10 Temmuz 2008

TC Kültür Bakanlığı, sinemadaki 50 yıllık hizmetleri dolayısıyla Emek Ödülü. 19 Ekim 2008