Okul bitti, sıra iş bulmakta. İstediğiniz gibi bir iş bulmak zor, istediğiniz maaşı bulmak zor, istediğiniz gibi bir ortamda çalışmak zor. Daha da ötesi iş bulmak zor. İlk iş tecrübeniz olacaksa zaten özgüven bunalımı yaşamanız da çok olası.

Bir işveren olarak şimdiye kadar yaptığım iş görüşmelerinden edindiğim deneyimlerle kimler kendini işe aldırmayı başardı, kimler aslında yapabilecekken kendini zorla! o işe aldırmadı sorularının cevaplarından yola çıkarak Yeni Üniversite Mezununa İstediği İşe Girme Rehberi olarak fayda sağlayabileceğini umduğum bu yazıyı kaleme aldım.

AÅŸağıdaki bilgiler aslında bu iÅŸin yazılmamış, hatta itiraf bile edilmemiÅŸ kurallarını içeriyor. Ãœzülerek söylüyorum ki hepsi iÅŸe yarıyor. Ãœzülerek söylüyorum ki iÅŸe girebilmek bugünün dünyasında biraz da strateji meselesi…

1. Analiz yapmadan iş görüşmesine gitme.
   1. Şirketi iyi araştırın, bir rapor yazın ve yanızında götürün.
   2. Şirketin sizin ilgi alanınıza giren departmanının artılarını eksilerini ve o tarafa yapabileceğiniz katkıları yazın.
   3. Sizin açınızdan bir rakip analizi, üçüncü bir göz olarak rakiplerin ve şirketin durumunu yazın.
   4. Bu rapor şansını %50 arttıracak! İyi araştıran ve işine (daha başlamadan) bu kadar hakim birini kimse kaçırmak istemez.
   5. Ama bu raporu sunarken sırıtmak da yok “Bakın ben n’aptım, hehe kimse böyle bir rapor getirmedi deÄŸil mi?” gülüşü yok, sanki o rapor asli iÅŸinizmiÅŸ gibi bir ciddiyetle sunun.
2. Diri ve capcanlı görün.
   1. Kendinden emin, temiz, şık ve pozitif enerji veren bir duruÅŸunuz olmalı. “Bu çocuk/kız ÅŸirketin enerjisini yükseltir, sırf ÅŸu pozitif duruÅŸu için bile iÅŸe alınabilir” izlenimi verin.
3. Rakiplerini iyi tanı.
   1. O iÅŸe kimler baÅŸvurmuÅŸtur? Sizin o rakiplerden farklarınız nelerdir? Onlardan farklarını doÄŸru konumlandırırsanız (ama rakipleri kötülemeden, “ben onlardan iyiyim, onlar daha dünkü çocuk” gibi ukala bir tavır uyandırmadan) sizi iÅŸe alacak olan kiÅŸinin karar sürecine yardımcı olursunuz.
4. En büyük kozun enerjin
   1. Bunu sözle söylemeyin ama karşınızdaki kişi  sizin diğer alternatiflerden farklı olduğunuzu ve aslında üniversiteden yeni mezun olmuş olmanın bir dezavantaj içerse de açığa çıkan enerjiniz düşünülürse avantaj da olabileceğinizi hissettirin. Hissettiremiyorsanız ima edin
5. Okulu ön plana çıkartma!
   1. Bunu benden duymanızı istemezdim ama okula maalesef iÅŸ hayatındaki insanlar pek bakmıyor, hangi okulu bitirdiÄŸinizi çok da takmıyor! (Harvard’lı iseniz durum deÄŸiÅŸir ama öyle olsaydınız bu yazıyı okuyor olmazdınız ) Okulu ön plana çıkartmanız sizin gerçek hayattan bihaber olduÄŸun izlenimi verebilir. Okulunu bölümünü söyleyin ama üzerinde çok durmayın (Zaten Türkiye’de eÄŸitim sisteminin durumu ortada, üzerinde çok durursanız çökebilir!)
6. MaaÅŸ talebi (Dikkat: Tuzak soru)
   1. Bazıları bu maddeden dolayı kızabilir ama ilk iÅŸe girerken sorulacak “MaaÅŸ talebiniz?” sorusuna sırf arkadaÅŸlarınızın büyük ÅŸirketlere giriÅŸte aldıkları yüksek maaÅŸlardan dolayı yüksek bir rakam söylerseniz uzun süre iÅŸ arayabilirsiniz. Bence o ÅŸirket gerçekten çalışmak istediÄŸin ÅŸirketse standart bir maaÅŸla baÅŸlayıp zamanla vazgeçilmez olur, ondan sonra da yüksek maaÅŸlar alabilirsin. Bu tuzak soruya “Birinci önceliÄŸim maaÅŸtan önce bu ÅŸirkette kalıcı olmak, maaÅŸ konusunda anlaÅŸabileceÄŸimizi düşünüyorum, siz ne kadar düşünüyordunuz?” gibi duygusal bir cevap verirseniz etkileyici olabilir. (Ama “Peki 300 Liraya baÅŸlayın derlerse kabul etmeyin elbette, sorumluluk kabul etmem )
7. Birinci öncelik değil tek öncelik!
   1. Mutlaka ki bir aileniz, kız arkadaşınız, tuttuğunuz takım gibi öncelikleriniz var, hobileriniz var. Ama ilk işinize başlarken aklınızdaki her şeyi silin. Yepyeni bir iş hayatına atılırken karşınızdaki kişi, müstakbel işinizin hayatınızdaki 3. ya da 5. önceliğe sahip olduğu hissine sahip olmak istemez. Bu şansınızı azaltır. Akıllıca davranın, işin sizin için birinci önceliğe sahip olduğunu hissettirin. (Tabii gerçekten öyle olmasını sağlayın önce
8. Ä°stediÄŸini hissettir!
   1. “Bu iÅŸi istiyorum!”u beden dilinizle, imalarınızla, mimiklerinizle, hazırlığınızla ve inceden sözlerinizle hissettirin. Hiçbir karar verici böyle bir izlenim veren birine kolay kolay “Hayır!” diyemez.
9. “Seni neden alalım” sorusunun cevabı cebinde olsun.
   1. Bu soru önemli! Bir çok Ä°K’cı ya sorar ya da sormadan cevabını arar. Bu sorunun cevabı sizde. Görüşmeye gitmeden önce bu soruyu kendinize yanıtlayın, sonra da karşınızdaki kiÅŸiye.
10. Kendinden başka kimseye, hiçbir şeye güvenme.
    1. Tanıdıklar, eş dost sadece o randevuyu almanıza yardımcı olsun, işe girmenizi onlar sağlarsa ne o işten fayda elde edebilirsiniz ne de iş arkadaşlarınız size iyi gözle bakar. Siz de zaten hak etmediğiniz bir işte olduğunuzu bildiğiniz için rahat edemeyeceksiniz. O yüzden sadece kafanızdakilere güvenin.
11. İyi düzenlenmiş, temiz bir CV, olmazsa olmaz!
    1. CV’nin içeriÄŸine deÄŸinmiyorum bile, neler olduÄŸundan çok onları nasıl sunduÄŸunuz önemli. Ama temiz, şık ve düzgün olmalı.
12. Referansların “Reel” olsun.
    1. Hocalarınızı referanslara yazmayın. İş hayatında, akademik ünvanların referansı pek de geçerli değildir. İş hayatı, akademisyenlerin iyi elemandan anlamadığını düşünüyor. (Hocalar bana kızmasın lütfen). Referanslarınızı çok dikkatli seçin. İlk bakışta güven versin.
13. Yol haritan cebinde mi?
    1. Gelecekte nerelerde olacağınıza dair, neler öğreneceÄŸinize ya da hangi istikamete gideceÄŸinize dair bir yol haritası size “kendini bilen, ne yaptığını ya da ne yapacağını bilen insan” izlenimi verir. (Ä°zlenimden öte böyle biri olmak önemli elbette)
14. Şirketler uzun vadeli elemanlar ister, uzun vadede o şirketin bir parçası olabilir misin?
    1. Karşınızdaki kişinin görmek isteyeceği en son izlenim o şirketi bir basamak olarak gördüğünüzdür. Uzun vadede o şirketin bir parçası olabilir misin? Bu soruya cevap istiyor karşınızdaki kişi.
15. Diploman kadar mısın?
    1. Diploman kadar iseniz aynı okuldan mezun olan arkadaşınız sayısınca rakibiniz var demektir. Diplomaya kendinizden neler kattınız, diploma dışında kendinize neler kattınız, bunları vurgulayın.
16. Åžirketin patronu gibi git!
    1. O ÅŸirketi önemsediÄŸinizi hatta platonik! olarak sevdiÄŸinizi hissettirin. (BaÅŸa dönersek hatırlarsınız, zaten sevmiyorsanız o ÅŸirkete gitmemiÅŸ olmanız gerekir) O ÅŸirketi düşündüğünüzü hissettirin. Hatta çayınıza tek ÅŸeker atıyorsanız, çaycı teyzeye diÄŸer ÅŸekeri uzatın, “ziyan olmasın” da dediniz mi, iÅŸlem tamam!)
17. Gizem uyandır!
    1. Sizi beÅŸ dakikada çözemesin karşınızdaki. Sığ deÄŸil derinlikli olduÄŸunuzu fark ettirin. Akılda kalıcı olmalısınız, unutmayın. Sıradan olmayın, heyecanınızla heyecanlandırın ama “cool” duruÅŸunuzla da merak uyandırın. (Cool için özür diliyorum, Türkçe karşılığını bulamadım)
18. Şirketin yüzü ol
    1. Sokakta, evde, arkadaÅŸlarınız arasında o ÅŸirketi temsil edebilecek misiniz? O ÅŸirketin adeta yüzü olabilecek misiniz? O ÅŸirkete yakışacak mısınız? O ÅŸirket size yakışıyor mu? Birbirinize yakışıyor musunuz ? Cevap “Evet” ise bunu karşınızdaki kiÅŸiye hissettirin.
19. Ä°nsan iliÅŸkilerinin ve iletiÅŸiminin bir demosunu yap
    1. Hangi departmanda çalışıyor olursanız olun insan iliÅŸkileriniz çok iyi olmalı, görüşmede heyecanlı olabilirsiniz ama unutmayın, kimse sizin “normalde harika bir iletiÅŸimci olduÄŸunuzu ama o an heyecanlandığınız için donuk olduÄŸunuzu” düşünmez. Çayı getiren kiÅŸiyle, sekreterle ve diÄŸer personelle bile iyi bir göz teması ve iletiÅŸim kurun.
20. Büyümüş de küçülmüş!
    1. Rekabete bir başka bakış açısı da bu. Yaşınızdan büyük olmalısınız o genç yaşta iyi bir şirkete girebilmeniz için. Olmanız gerekenden fazlası olmalısınız. Aksi takdirde işiniz zor.