Elazığ’daki dünkü deprem, öğrenme tarzımızı sorgulatacak yeni örnekler sundu bize.
Kerpiç evlerin mezar olduğu 51 kardeşimiz ve 34 yaralımız.
Marmara Depremi öncesindeki ezberimiz; “deprem vurdu” kadersizliÄŸine odaklıydı.
20 bine yakın kayıp vererek edindiÄŸimiz bilgi; “deprem deÄŸil, bina öldürür” oldu. Bu ezber de eskidi artık. Zira aynı yerdeki binaların bazıları öldürmüyor. Mesela Elazığ’da depremdeki zayiatı “kerpiç“e baÄŸlama kolaylığı. Kerpiç, 10 bin yıldan beri yerel malzeme ile ayakta duran ve yüzlerce depreme direnen bu inÅŸaat modelini “artık betonarmesi var” diye ilkellikle suçlanamaz. Sorun, malzemeden deÄŸil, bu malzemeyi hayata uygulayan süreçlerdeki “akılsızlıkta” yatıyor.
Eski kerpiç ustaları şüphesiz “inÅŸaat mühendisi” deÄŸildi. Statik dediÄŸimiz “inÅŸaatı ayakta tutma matematiÄŸi” tahsilini diplomayla taçlandırmamışlardı.
Fakat yaptıkları, kerpiç malzemesini depremlerde dahi ayakta tutacak, yağışa fırtınaya, kara ve rüzgara karşı yıkılmayacak yöntemleri başarıyla uygulamaktı.
Okul üzerinden yürümemiÅŸ dahi olsa, sözel kültür ve usta-çırak iliÅŸkisiyle bu “kerpiç matematiÄŸini” bir ÅŸekilde kuÅŸaktan kuÅŸaÄŸa aktarılabilmiÅŸti. Peki ne oldu da binlerce yılın kerpiç evleri ÅŸimdi sapır sapır dökülür oldu?

Yazının tümü